Toplam Sayfa Görüntüleme Sayısı

10 Haziran 2012 Pazar

İSLAMDA KOMŞU HAKKI



İSLAMDA KOMŞU

KOMŞU: Ev, işyeri, arazi, köy, şehir ve ülke bakımından yakın olanların birbirlerine göre aldıkları ada denir. Ailemizden sonra en yakın sosyal çevremizi komşularımız oluşturur. İyi veya kötü günlerimizde şartlar en yakın çevre ile teması gerektirir. Darlık zamanında yardımlaşma normal zamanlarda ziyaretleşme, sır sayılan halleri gizleme birbirinden halinden etkilenme, hatta komşunun mülkünü satın almada öncelik hakkına sahip olma (şufa) komşulukla ilgili bir dizi hak ve sorumlulukların kaynağını teşkil etmiştir. Dinimizde komşu hakları o kadar önemlidir ki Allah’ın yasakladığı şeylerin tamamı (dedikodu, iftira, kibir, haset, laf taşıma(Koğuculuk), alay etme, kin besleme, dargınlık v.b)komşular içindir. Aynı şekilde dinimizin güzel gördüğü şeylerin tamamı da (iyilik etmek, güler yüzlü olmak, yardımlaşma, sadaka, hüsnü zan(iyi niyet),cömertlik v.b)de komşular içindir. Cenabı hak komşu haklarına o kadar önem vermiştir ki komşunu evine girerken bile nasıl davranmamız gerektiğini bize bildirmiştir. Bakınız Allah (c.c) Kuran-ı kerimde ne buyuruyor.

AYET: (Nur-27-28) Ey iman edenler. Kendi evlerinizden başka evlere (komşunun evine) Vardığınızda geldiğinizi fark ettirip (izin alıp) ev halkına selam vermedikçe (o evlere) girmeyin. Bu sizin için daha hayırlıdır. Herhalde bunu düşünüp anlarsınız, orada hiç kimse bulamadığınızda size izin verilinceye kadar oraya girmeyin. Eğer size geri dön denilirse hemen dönün (gücenmeyin)çünkü bu sizin için daha güzel davranıştır. Peygamberimiz (sav) de buyuruyor ki.

HADİS: Cebrail(as) Durmadan bana komşuya iyilik yapmayı tavsiye ederdi. Bu ısrarlı tavsiyeden nasıl ki evlat anan babasına mirasçı oluyorsa komşu da komşuna mirascı olacak zannettim. (mazale cibrilu yusinu bil cari hatta zanenetü ennehü seyuverrisehu)(Buhari EDep-28,Mülim Birr ve sıla,140-141,Tirmizi Birr-28,İbni mace edep-4, Riyazüssalihin sayfa -243)

İşte komşu hakkı bu kadar önemli bir haktır. Bir Müslümanın başkalarına zarar vermemesi herkese iyilik yapması en önemli ahlaki görevlerindendir. Resulullah(sav) buyurdu ki.

HADİS: Müslüman diğer bir Müslümanın elinden ve dilinde emin oldukları kişidir.(Buhari iman-3-4, Müslim iman-64-66 ) buyurmuştur. Komşularına zarar verenlerin imansız olduklarını bize peygamberimiz(sav) haber veriyor.

HADİS: Vallahi iman etmemiştir. Vallahi iman etmemiştir. Vallahi iman etmemiştir diye 3 kez buyuran peygamberimiz(sav) yanındakiler kim ya Resulullah ? diye sordular Oda buyurdu ki. ”Komşusu belalarında emin emin olmayan kimse komşusuna zarar veren kimse Vallahi iman etmemiştir. Buyurmuşlardır.(Rizyazüsalihin-sayfa-244,BUhari -edep-29,Müslim iman 73,Tirmiiz kıyame-60,Ahmet b. hanbel1.cilt-387-2. cilt-288) Allaha ve ahirete imanın komşuya iyilikle mümkün olduğunu bakın Resulullah(sav) nasıl açıklıyor.

HADİS: Kİm Allaha ve ahiret gününe inanıyorsa komşusuna iyilik etsin.(Buhari-Müslim-Riyazüssalihin-sayfa 246)

İSLAMDA KOMŞU HAKKI 3 Komşusunun kendi üzerinde ne gibi hakları olduğunu soran bir sahabeye peygamberimiz(sav) şöyle cevap vermiştir.

HADİS:” Komşun hastalanırsa ziyaretine gidersin, vefat ederse cenazesine katılırsın, senden borç isterse borç verirsin, darda kalırsa yardım edersin, başına bir felaket gelirse teselli edersin, Evinin damını onunkinden yüksek tutma ki onun rüzgarını kesmeyesin, Ya senin ne pişirdiğini bilmesin ya da pişirdiğinden ona da ver.(Kandehlevi-3. cilt-sayfa-1068) Peygamberimizin hadisi şeriflerinden ve ayeti kerimelerden komşuya nasıl davranmamız gerektiğini maddeler halinde sıralarsak.

1-Komşularınıza karşı tatlı dilli, güler yüzlü olmalı onlarla karşılaştığımızda selam vermeli hal ve hatırını sormalı, neşesini, sevincini, kederini ve üzüntüsünü paylaşmalıyız.

2-Sağlık ve hastalıklarında, üzüntü ve kederlerinde, sevinçlerinde, mutluluklarında, düğün ve bayramlarda, kutlamalarda, kendilerini ziyaret etmeli; Cenazesinde cenazede bulunmalı, davet ettiğinde davete katılmalı, komşunu çoluk çocuğunu hor ve hakir görmemeli kendi çoluk çocuğumuz gibi sahip çıkmalıyız.

3-Komşumuza ikramda bulunmalıyız nitekim Peygamberimiz(sav) şöyle buyuruyor.

HADİS: ”Komşusu açken kendisi tok olarak sabahlayan kimse bizden değildir.(Müslim- iman-74,Birr ve sıla-142,Ahmet b. Hanbel -155) HADİS:” Ya eba zer: Çorba pişirdiğin zaman suyunu çoğaltta komşularına da ver.(Riyazüssalihin Müslim sayfa-244)

HADİS: Ey Müslüman kadınlar komşu komşunun iyiliğini ikramını koyun paçası bile olsa az ve hakir görmesin komşuya versin(riyazüssalihim-buhari-müslim-245)

4- Fakir ve muhtaç komşuların yardımına koşmalı maddi ve manevi yardımda bulunmalı, borç istediğinde borç vermeli, işsiz olan komşuya iş bulmalı, yaşlı komşuya işinde yardımda bulunmalıdır. Bakınız(Ebu davut-zekat-25,malik- zekat 29, Ahmet b. hanbel müsnet- 3. cilt sayfa 31-40)

5- Komşuda olup bitenleri araştırmamalı ayıp ve kusurları ortaya çıkarmamalı bize hatalı davrandıysa affetmelidir. Allah(cc) buyuruyor ki (vela tecessesü (ayıpları araştırmayın)

6- Komşunu evine bahçesine malına, mülküne,tecavüz etmemeli ,bozmamalı, yıkmamalı, çalmamalı, komşuyu döğmemeli, küfretmemeli, zorla elindeki almamalı, sınırına tecavüz etmemeli, arazisine veya kapısına çöp atmamalı, gölge yapan ağaç dikmemeli, gürültü yaparak komşuyu rahatsız etmemeli, televizyonu teybi fazla açmamalı, hayvanlarına, çocuklarına zarar vermemelidir. Özetle kendine yapılmasında hoşlanmadığın şeyi komşuya yapmamalıdır. Komşunun namus ve ırzına göz dikmemeli, kapı aralarından veya camdan gizli gözetlememeli, Onun karısını ve kızını kendi namusu gibi kollamalı ve gözetmelidir. Komşunun hanımıyla zina etmek ise en büyük günahtır. Peygamberimiz(sav) buyurdu ki.

HADİS: ’Adam öldürmekten daha büyük günah nedir? Bilir misiniz. ”Komşunun karısıyla zina yapmak. Komşusunun karısıyla zina yapanın günahı 10 kadınla zina yapanın günahından daha büyüktür.(Buhari -tefsir-2-3,müslim iman-142,ebu davut-50)

7-İyi bir komşu olmalı evini arazini satarken önce komşuya teklif etmelidir.(şufa hakkı) Senin yerinden yol, su, v.b arazinden geçmek isteyen komşuna engel olmamalısın Peygamberimiz(sav) buyurdu ki. HADİS: ’Satmak istediğin evi, arsayı, komşuna sormadan satamazsın. Zaruri ihtiyaç için yol, su v.b arazinden geçmek isteyen komşuna engel olamazsın.(Tirmizi-ahkam-31,Ebu davut büyü-73,İbni mace şufa-1. cilt- sayfa-2) Sayın okurların konuya son verirken Şu ayetle son veriyorum.

AYET: (Nisa suresi- ayet) ”Yakın komşuna ve uzak komşuna mutlaka iyilik et(vecarizil gurba velcarilcunubi)